Weso?y wzmacniacz

Wzmacniacz lampowy wcale nie musi oznacza? powielania utartych schematów wzorniczych i rozwiaza? uk?adowych. Stingray w ka?dym calu zrywa ze stereotypem starodawnej lampy uwodzacej romantycznym i mrocznym d?wi?kiem

Stingray stanowi pewna nowo?? na naszym rynku, cho? tak na prawd? jest to produkt, który pojawi si? ju? kilka lat temu i stanowi rozwini?cie du?o wcze?niejszych konstrukcji tego producenta. Historia firmy Manley owiana jest ju? dzisiaj wieloma legendami, a na temat jej produktów po prostu nie wypada wypowiada? si? inaczej ni? w samych superlatywach.

BUDOWA

Aparycja tego urz?dzenia natychmiast zwraca uwag?, i to nie tylko fanów dobrego brzmienia, ale tak?e osób niezorientowanych zupe?nie w temacie. Zamiast typowej skrzynki lub obudowy, z jaka kojarzone s? wszelkiego rodzaju archaiczne lampowce, mamy do czynienia z bardzo ciekawym projektem stylistycznym. Jak g?osi anegdota, wst?pny szkic tej konstrukcji powsta? na serwetce w trakcie oczekiwania na zamówion? potraw? w restauracji. Jak nietrudno si? domy?li?, chodzi?o o danie rybne, w których gustuje Eva Anna Manley. G?owna cz??? obudowy, stanowi?ca zarazem chassis urz?dzenia, ma kszta?t nieregularnego nieco  sp?aszczonego sze?cioboku, podpartego na czterech kolcach. Dwa z nich s? przytwierdzone bezpo?rednio do spodniej cz??ci obudowy, pozosta?e za? s? przed?u?eniem bocznych podpór, znajduj?cych si? w bliskim s?siedztwie transformatorów g?o?nikowych. Rozmieszczenie lamp, transformatorów i kondensatorów równie? jest nietypowe, co dodatkowo pot?guje niecodzienny i – co by nie mówi? – bardzo „weso?y” wygl?d tego wzmacniacza. Z przodu znajduje si? niewielka czo?ówka z dwoma pokr?t?ami – g?o?no?? i balans – oraz charakterystycznym dla Manleya prostok?tnym okienkiem z nazwami firmy i modelu. Po w??czeniu urz?dzenia do sieci logo jest pod?wietlane przez dwie diody

LED ?wiec?ce na bia?o. Efekt wizualny w ciemnym pomieszczeniu jest kapitalny.
Od strony funkcjonalnej Stingray tak?e jest do?? nie- typowy. Gniazda wej?ciowe podzielono na dwie sekcje (dla ka?dego kana?u oddzielnie), które znaj- duj? si? na bocznych ?ciankach wraz z niezale?nymi selektorami wej?? i prze??cznikami umo?liwiaj?cymi wtr?cenie w tor sygna?owy korekto I firm owego ekspandera wej??, tzw. SkipJack (900 USD), czy innego procesora d?wi?ku. Pomimo ?e Stingray jest okre?lany przez producenta jako wzmacniacz zintegrowany, faktycznie jest to stereofoniczna ko?cówka mocy wyposa?ona w pasywne regulatory g?o?no?? i zrównowa?enie kana?ów odpowiedzialne s? du?e hermetyczne potencjometry firmy Noble (du?o wi?ksze od typowego b??kitnego Alpsa), obydwa o warto?ci 2 x 1 OO kOhm, z tym ?e o ró?nych charakterystykach. Ponadto w ?rodku ?cie?ki balansu znalaz? si? wyczuwalny punkt zerowy. Schemat elektryczny zasadniczo nie wnosi ?adnych niespodzianek. Stopie? wej?ciowy w konfiguracji SRPP (Shunt Regulated Push-Pull) obsadzony jest lamp? 1 2AT7 (ECC81 )„ za którym znajduje si? rozdzielacz fazy, zrealizowany w postaci wzmacniacza ró?nicowego na lampie 641 4 ze wspólnymi katoda- mi i uziemion? przez kondensator jedn? z siatek. Dalej sygna? przez kondensatory trafia do lamp mocy. W ka?dym kanale pracuj? po dwie pary lamp EL84M, po??czone równolegle. Siatki drugie tych lamp zasilane s? przez prze??cznik rodzaju pracy (ultralinearny b?d? triodowy), albo ze specjalnych od- czepów w uzwojeniu pierwotnym transformatora g?o?nikowego, albo przez rezystory 100 Ohm bezpo?rednio z anod. Pr?d spoczynkowy (Fixed Bias) ustawia si? indywidualnie dla ka?dej lampy za po?rednictwem miniaturowych potencjometrów, do których u?ytkownik ma dost?p z zewn?trz urz?dzenia. Aby jednak regulacja mia?a sens, Stingraya wyposa?ono w komplet 9 gniazd (punktów) kalibracyjnych i miniaturowy multimetr (woltomierz) cyfrowy. Procedura sprowadza si? do ustawienia warto?ci 0,25 V dla ka?dej lampy, co oznacza, ?e lampy pracuj? z pr?dem ok. 25 mA — czyli nieco powy?ej po- ?owy maksymalnego ich pr?du (48 mA), a wi?c w do?? p?ytkiej klasie AB1 . Transformatory g?o?nikowe nie maj? odczepów dla ró?nych oporno?ci kolumn i zosta?y zoptymalizowane dla obci??enia omów. Wed?ug zapewnie? producenta, wzmacniacz mo?e wspó?pracowa? z kolumnami o impedancji w zakresie 3-1 O omów, co przy okazji wyja?nia fenomenalnie wysok? moc wyj?ciow? „wyci?ni?t?” z ka?dego kwartetu lamp EL84 (40 W). W wypadku wymiany lamp na nowe dobór nie jest krytyczny, o czym mo?e nas przekona? lektura angloj?zycznej instrukcji obs?ugi. Ewentualne w?tpliwo?ci co do zastosowania zamienników poszczególnych lamp (podana jest lista najbardziej popularnych) 

Uwaga ta poniek?d odnosi si? do ca?ej motoryki tego urz?dzenia. Skromnie wygl?daj?ca „na papierze" moc faktycznie przek?ada si? na do?? swobodne operowanie g?o?no?ci?, bez ?adnych oznak kompresji czy przerysowa?. Zjawiska przestrzenne nie zaskakuj? niczym nienaturalnym. Scena d?wi?kowa ma realistyczne gabaryty, dobr? perspektyw? i do?? czyteln? lokalizacj? poszczególnych wykonawców. (LI)

Opinia II

S?dz?, ?e ods?uch tego wzmacniacza nikogo nie pozostawi oboj?tnym. Jego brzmienie ma bowiem w sobie to co?, co przykuwa uwag?. Przyznam, ?e Stingray zaimponowa? mi dynamik?, cho? nie tylko (s?ucha?em go wy??cznie w trybie UL). W bezpo?rednim porównaniu z Audio Research VSi-55 zademonstrowa? przede wszystkim lepiej kontrolowany i pot??niejszy bas, co by?o ewidentne niemal w ka?dym nagraniu. Muzyka mia?a lepiej wyczuwalny rytm, nagrania jazzowe brzmia?y bardziej skocznie. Oczywi?cie basu Stingraya nie mo?na porównywa? do mo?liwo?ci du?ych tranzystorowych ko?cówek mocy, ale jak na tak ma?y wzmacniacz o umiarkowanej mocy, subiektywne wra?enie dynamiki przekazu by?o naprawd? zaskakuj?ce. Wi?kszo?? ods?uchów przeprowadza?em na swoich roboczych Zollerach, które maj? du?? efektywno??, ale nisk? impedancj?. Spadki impedancji do poni?ej 3 omów nie robi?y na Manleyu specjalnego wra?enia -  oczywi?cie przy rozs?dnych poziomach g?o?no?ci. ?atwiej ju? uda?o mi si? przesterowa? ten wzmacniacz, gdy by? pod??czony do Avalonów Symboli - zapewne z uwagi na sporo ni?sz? ich efektywno??.

Z lewej strony - lewy kana?, z prawej - prawy. Podzia? ten dotyczy równie? selektorów ?róde?! Dzi?ki temu mo?emy s?ucha? radia i CD jednocze?nie (je?li kto? bardzo chce)

Sporym zaskoczeniem dla przeciwników techniki lampowej b?dzie sposób odtwarzania sopranów. Jak na lamp?, s? zaskakuj?co jasne i otwarte. Bardziej przypomina?y mi bardzo dobre wzmacniacze pó?przewodnikowe ni? lampowe. Brak przyciemnienia, zawoalowania d?wi?ku to istotna zaleta Stingraya. Wzmacniacz ten brzmi bardzo otwarcie i ?wie?o. W czytelny sposób przekazuje akustyk?, cho? nie jest rozdzielczy do bólu. Pewne mikroinformacje s? lekko t?umione, przynajmniej w porównaniu do wzmacniaczy, które mog? uchodzi? za wzorcowe. Góra momentami ociera si? o jaskrawo??, ale fakt ten bynajmniej nie rzutuje na komfort ods?uchu. Soczysto?? tego zakresu po prostu wspomaga ?ywy charakter urz?dzenia i doskonale koresponduje z wartkim, mocnym do?em.

?rednicy obiektywnie niczego nie mo?na zarzuci?. Równie? iw tej cz??ci spektrum d?wi?k cechuje nienaganna otwarto??. Barwy nie s? tak obfite i kremowe jak z Unisona single-ended, ale tego akurat nie powinni?my oczekiwa?. Najwa?niejsze wydaje si? to, ?e ?rednie tony pozostaj? we w?a?ciwej relacji zreszt? pasma. Mimo ?e Manley nie jest-jak wi?kszo?? konstrukcji lampowych - urz?dzeniem wybitnie neutralnym, jednak ogólny balans tonalny jest wysoce poprawny. Prawd? mówi?c, ten wzmacniacz bardziej przypomina? mi tranzystor z t? ró?nic?, ?e za podobn? cen? nie kupimy wzmacniacza pó?przewodnikowego o podobnej plastyczno?ci i ekspresji w ?rednicy i górze. S?owem, bardzo ciekawe urz?dzenie. (FK)

Opinia III

Brzmienie Stingraya jest równie ciekawe, co jego wygl?d. Zaskakuje ?wie?o?ci? i bardzo subteln? estetyk?, daj?c? s?uchaczowi wiele rado?ci. Ods?uchy zacz??em od w??czenia wzmacniacza w tryb triod owy. W pierwszych chwilach brzmienie specjalnie nie zaskakiwa?o, cho? od razu odnios?em wra?enie, ?e jest wysokiej klasy. Zaskakuje neutralno?ci? i bardzo dobr? szczegó?owo?ci?. Moj? uwag? przyku? pr??ny i obfity bas. Pod tym wzgl?dem Stingray pokazuje, ?e równie? konstrukcje lampowe mog? brylowa? pewnie prowadzonymi niskimi tonami. Membrany
bi?y trzymane siln? r?k? i nigdy mi nie brakowa?o odpowiedniego wykopu.

Wzmacniacze lampowe zwykle wyró?niaj? si? bardzo ciep?? ?rednic?. Pod tym wzgl?dem Manley pokaza?, ?e jest w 100% rasowym lampowcem. Przede wszystkim pi?knie wypada?y wokale. By?y pe?ne, bardzo czyste i wierne. W ?adnym wypad ku nie brzmia?y za ostro, raczej dociera?y do ucha z pewn? lekko?ci? i bez jakichkolwiek przek?ama?. Zaskoczy?a mnie dynamika, szczególnie w skali mikro. Manley doskonale sobie radzi? ze wszelkimi skokami i nie zauwa?y?em jakichkolwiek niedostatków pod wzgl?dem przekazywanej energii.

Bardzo dobrze s?ucha?o mi si? nagra? akustycznych. Mia?y znakomit? rozdzielczo??. Instrumenty drugoplanowe rozbrzmiewa?y z pe?ni? si?, cho? zazwyczaj s? maskowane. W wypadku p?yt z muzyk? kameraln? da?o si? wyra?nie odczu? akustyk? sali, w której zosta?o wykonane nagranie.
Po prze??czeniu wzmacniacza w tryb UL czu? troch? wi?ksz? moc. Brzmienie staje si? bardziej dostojne
-s?ycha? te? lepsze podparcie w ni?szych cz?stotliwo?ciach. Troch? traci si? ciep?a w ?rednich tonach, jednak w dalszym ci?gu brzmienie sprawia wra?enie bardzo kulturalnego. W trakcie dalszych ods?uchów cz?sto zmienia?em ustawienie pracy wzmacniacza i cho? da?o si? odczu? ró?nic?, nie decydowa?a ona o przyjemno?ci, jak? si? czerpa?o z s?uchania muzyki. (RM)

KONKLUZJA

Stingray to nadzwyczaj ciekawa propozycja. Ju? sam wygl?d tego nieszablonowego lampowca intryguje. Ods?uch jeszcze bardziej pot?guje ??dz? posiadania. Tak, tak, ten wzmacniacz potrafi uwie?? i oczarowa? - rzadko spotykanym po??czeniem dynamiki, ekspresji, detaliczno?ci i si?y niskich tonów. Zgodno?? przytoczonych opinii z pewno?ci? nie jest przypadkowa.

Artyku? opublikowano za zgod? Audio-Video - www.av.com.pl 

Tekst: Ludwik Igielski, Filip Kulpa, Roch M?odecki
Zdj?cia: Bartosz Makowski, autor