Zrezygnowałem juĹź z mówienia ludziom jak dobrze brzmi przedwzmacniacz liniowy Manley Labs 300B. Myślę, Ĺźe jest to kombinacja uprzedzeń i ignorancji z ich strony.

Średnica jest słodka... wszystko tylko nie wysunięta do przodu... a góra jest tak rozciągnięta jak tylko moĹźe być nie brzmiąc zarazem w sposób nienaturalnie uwydatniony. Wokale solowe, takie jak "They Can't Take That Away From Me" na LP Love Warrior, Tuck and Patti, są całkowicie relaksujące i angaĹźujące.

Wtedy oczywiście pojawił się gramofon Amazon i odkryłem do czego tak naprawdę ten przedwzmacniacz jest zdolny. MoĹźe zatrząść domem razem z parą Quad 63. Chcecie basu? Mamy go pod dostatkiem. Zacząłem odkopywać moje 12 calowe 45-tki: płyty taneczne Yello... po prostu niewiarygodny rytm, energia i zwarty i głęboki bas, który był odczuwalny we wnętrznościach i całkowicie satysfakcjonujący.

Przedwzmacniacz Manley 300B

Uważni czytelnicy tego czasopisma pamiętają, że wzmacniacz Manley Labs 300B Retro, mający możliwość przełączenia w trakcie pracy pomiędzy push-pull i single-ended, był testowany nie tak dawno temu (Vol. 12#3).

David Manley juĹź nie jest związany z firmą, która nosi jego imię, ale bez wątpienia na swój udział w odrodzeniu lamp, które ogarnęło hi-endowe audio w ciągu ostatnich dwudziestu lat.

Gdy VTL naprawdę okrzepło, co nastąpiło po sukcesie wzmacniacza 75/75, na rynek wylała się prawdziwa kaskada wzmacniaczy i przedwzmacniaczy, bez zdawałoby się Ĺźadnych ograniczeń co do konfiguracji czy mocy. Dwustu watowe, trzystu watowe, i nawet pięćset watowe wzmacniacze lampowe były w produkcji. To były prawdopodobnie dni chwały VTL. David Manley był w stanie opracować oryginalne konstrukcje z odpowiednimi lampami dla kaĹźdego zastosowania. Miał dogłębne rozumienie elektroniki, szczególnie lamp próĹźniowych, i tego jak moĹźna je uĹźywać. Pamiętacie Tiny Triodes? Jego inowatorskie pomysły zawsze utrzymywały VTL w czołówce.

EveAnna Manley dołączyła do firmy w 1989 i zaczęła piąć się w górę przez wszystkie szczeble, od testowania, przez sprzedaĹź aĹź po zarządzanie. Luke Manley wykupił nazwę VTL w 1993, a EveAnna i David załoĹźyli Manley Laboratories Inc. Ĺźeby produkować własną linię elektroniki. Z EveAnną odpowiedzialną za sprzedaĹź, nastąpił znaczący rozwój firmy, która przeniosła się do budynku o powierzchni ponad 1200 m2 w Chino, Kalifornia, trzydzieści pięć mil na wschód od Los Angeles. Trzy lata póĹşniej David nieoczekiwanie opuścił firmę, Ĺźeby zająć się innymi sprawami w ParyĹźu, zostawiając EveAnnę mającą mniej niĹź 30 lat, jako de facto prowadzącego dyrektora naczelnego firmy. Współpracowała z dwoma innymi pracownikami - Hutchem Hutchinsonem i Baltazarem Hernandezem opracowując nowe, znaczące urządzenia hi-fi i profesjonalne w asortymencie Manley Labs i zajmując się pilnie potrzebnymi korektami w starszych konstrukcjach. Pomiędzy 1996 i 1999 firma podwoiła swoją sprzedaĹź i siłę roboczą do 40 pracowników oraz zwiększyła powierzchnię dwukrotnie dołączając przyległy budynek. EveAnna Manley jest teraz oficjalnym dyrektorem zarządzającym wielomilionowej korporacji z produktami rozprowadzanymi przez ponad 100 dealerów na całym świecie.

Wygląd

Ci, którzy są przyzwyczajeni do status quo we wzornictwie audio mogą być odrobinę lub całkowicie zaszokowani przez ten przedwzmacniacz. Wydaje mi się, Ĺźe chronologicznie jest to ostatnie dzieło sygnowane przez Davida Manleya. Na krótko przed tym, gdy wyjechał do ParyĹźa, miał pomysł wzmacniacza słuchawkowego, który mógłby równieĹź być uĹźywany jako przedwzmacniacz liniowy. Konstrukcja była pomyślana tak, Ĺźeby prezentować parę lamp wyjściowych 300B, prawdopodobnie dla dwóch powodów: pojedyncza 300B moĹźe dostarczać znakomite moĹźliwości sterowania zarówno dla słuchawek jak i dla przedwzmacniacza; i nikt wcześniej tego nie zrobił. Wieść niesie, Ĺźe zostawił parę płytek z obwodami, z gniazdami lamp przykręconymi do nich, garść drutów i parę rezystorów z tyłu swojego stołu roboczego jako coś w rodzaju szkicu, który miał być rozwinięty póĹşniej. EveAnna rozpoznała potencjał w tym gąszczu drutów i pokazała Baltazorowi jak wykonać układ płytki obwodów drukowanych pewnego ranka w sobotę. W poniedziałek, on powrócił z działającym prototypem, genezą przedwzmacniacza 300B. Skończona jednostka waĹźy 14 kg i ma wymiary 48 cm na 33 cm na 8 cm wysokości. W zgodzie z wyglądem Manley Retro, lampy i transformatory są eksponowane na górnym pokładzie, a pokaĹşna płyta czołowa jest pozłacana z podświetlanym okienkiem po prawej, które wyświetla rozpoznawalne logo Manleya i oznaczenie modelu. Na skraju po prawej stronie znajduje się praktyczny przełącznik sieciowy zbudowany dla okrętu wojennego. Dwie pozłacane gałki znajdują się po lewej, rowkowane, płynne i masywne w dotyku. Tylko wybór Ĺşródła i pokrętło głośności. Dwa gniazda słuchawkowe przyozdabiają środkową część przedniej ścianki.

Jasne instrukcje na temat poprawnych procedur uruchamiania i wyłączania są naniesione sitodrukiem w środkowej części górnej ścianki. Wszystkie oznaczenia lamp są tam teĹź, włączając w to funkcję lampy (przedwzmacniacz i sterownik) i instrukcje odnośnie poprawnej orientacji szpilek lamp 300B. Bezpośrednie wraĹźenie jest takie, Ĺźe ta jednostka została zrobiona by trwać tak długo jak długo będą dostępne lampy próĹźniowe. Róbcie zapasy juĹź teraz poniewaĹź wasze prawnuki będą je chciały. Archeolodzy, którzy odkryją jeden z tych przedwzmacniaczy za tysiąc lat z całą pewnością będą je chcieli.

Obudowa jest wsparta na czterech nogach, które są nieco dłuĹźsze i grubsze niĹź zazwyczaj. Górny pokład moĹźe się pochwalić trzema dodatkowymi przełącznikami w stylu okrętu wojennego pozwalającymi na wybór zakresu impedancji słuchawek, przełączanie pomiędzy wyjściem słuchawkowym a liniowym, oraz, co zaskakujące, wybór wyjścia przez transformator lub duĹźy kondensator.

W końcu, ostatnie elementy stylu retro: urocza para regulujących lamp 0D3 z zimną katodą i gniazdem ósemkowym, Ĺźarząca się ulotnym światłem fioletowym, zaraz obok parki lamp prostowniczych GZ-34. No i oczywiście, te bezpośrednio Ĺźarzone lampy mocy 300B są zaraz z przodu, gdzie moĹźna w pełni docenić zbieĹźność sztuki dmuchania szkła i geniuszu wieku radia.

Ten przedwzmacniacz nie jest wyposaĹźony w Ĺźadną klatkę dla lamp i jest to zgodne ze stylem Manley Labs. Ci nieliczni pośród nas, którzy cenią sobie lampy, przestali się ich bać i nie chcą juĹź ich chować wewnątrz szkrzyni. Nauczyliśmy się je kochać i chcemy podziwiać je w ich pełnej, Ĺźarzącej się, katodowej chwale.

Technologia

Ten przedwzmacniacz liniowy jest jakby Manley Labs wykonało go z litego metalu. Transformatory wyjściowe i zasilające są nawijane w ich własnym dziale magnetycznym dla tego konkretnego zastosowania. Jest pięć wybieralnych gniazd wejściowych RCA i trzy wyjścia, włączając w to jedno bezpośrednie do nagrywania, na tylnej ściance. Dwa gniazda słuchawkowe są obecne na przedniej ściance a impedancja moĹźe być optymalnie wybrana za pomocą przełącznika dla zakresu 30-400 ohm lub 300-4000 ohm. Wyjścia liniowe ulegają wyciszeniu gdy wybrane są słuchawki. Dwudziestoczteropozycyjny przełącznik Grayhill ze złoconymi stykami z 1%, półwatowymi opornikami z metalowej folii jest uĹźywany dla kontroli głośności. Wybór Ĺşródła jest realizowany przy pomocy przełącznika ceramicznego z duĹźymi odstępami. Impedancja wejściowa wynosi 100 kohm, impedancja wyjściowa to 100 ohm.

Zestaw lamp audio działa w klasie A i składa się z duĹźego sterownika wejściowego 6SL7GT o podstawie ósemkowej i jednej triody 300B na kanał. Zasilanie B+ uĹźywa pary prostowników lampowych 5AR4 (GZ-34) napędzających firmowy obwód redukujący pozostałe zmarszczki napięcia. Anody lamp 6SL7GT są regulowane przez lampy 0D3 wykorzystujące pary rtęci. Zasilanie jest bardzo sztywne, z dużą ilością pojemności, bardzo ciche (podawany stosunek sygnału do szumu wynosi 105dB w zakresie 20Hz do 20 kHZ) i całkowicie wolne od wibracji. Nigdy nie stwierdziłem Ĺźadnych zakłóceń radiowych czy problemów z uziemieniem w przypadku tej jednostki. Manley Labs twierdzi, Ĺźe opracował specjalną architekturę odrzucającą zmarszczki w napięciu zasilającym i wierzę, Ĺźe tak jest, poniewaĹź jest to jeden z najcichszych przedwzmacniaczy jaki kiedykolwiek napotkałem. Nie uĹźywam słuchawek, ale to byłaby waĹźna okoliczność dla tych, którzy z nich korzystają.

Wzmocnienie jest ustawione fabrycznie na 18dB przy maksymalnej głośności. Moc wyjściowa dla słuchawek 100 ohm jest 1W lub 10V RMS (28V między maksymalnymi wachnięciami). W przypadku słuchawek 600 ohm to rośnie do 25V RMS i 70 V między wachnięciami maksymalnymi. Obwód wzmocnienia stosuje pewne sprzężenie zwrotne, które moĹźna ustawić wewnątrz urządzenia, w razie potrzeby, od 8 do 12 dB. Podawana charakterystyka częstotliwościowa to +/- 1dB od 5Hz do 50kHz.

ChociaĹź zasilacz został zaprojektowany tak by dostarczać 500V wyprostowanego napięcia DC, anody lamp 300B są obciążane dość konserwatywnie i lampy mocy powinny mieć przed sobą długi czas pracy, być moĹźe przekraczający 10000 godzin, szczególnie jeśli się uwzględni wolny rozruch wspomnianych prostowników 5AR4.

Dźwięk

Zrezygnowałem juĹź z mówienia ludziom jak dobrze brzmi przedwzmacniacz liniowy Manley Labs 300B. Myślę, Ĺźe jest to kombinacja uprzedzeń i ignorancji z ich strony. Jeden z konstruktorów z którym rozmawiałem, wykpił myśl uĹźycia 300B jako lampy w roli sterownika liniowego. "Stłumiona i papkowata", powiedział nie posłuchawszy jej. W rzeczywistości, wręcz przeciwnie.

Pierwszej nocy podłączyłem tą jednostkę razem z moimi Quad 63 i słuchałem LP Ansermet prowadzącego suitę Carmen. Pobiegłem na górę i zadzowniłem do moich przyjaciół. "Ona jest jak... baletnica", powtórzałem w kółko. "Musicie to usłyszeć!" No coĹź, to było rok temu i odkryłem jeszcze parę dodatkowych rzeczy od tego czasu. Po pierwsze, wymieniłem fabryczne Sovtek 300B na na lampy 300B Vaic C37. To była duĹźa poprawa w słodyczy i przejrzystości.

To jest przedwzmacniacz, który ma nieznacznie przyciemnioną średnicę i odrobinę miękki głęboki bas, ale tylko wtedy to zauwaĹźycie, jeśli macie głośniki, które potrafią zejść naprawdę nisko. Średnica jest słodka... wszystko tylko nie wysunięta do przodu... a góra jest tak rozciągnięta jak tylko moĹźe być nie brzmiąc zarazem w sposób nienaturalnie uwydatniony. Wokale solowe, takie jak "They Can't Take That Away From Me" na LP Love Warrior, Tuck and Patti, są całkowicie relaksujące i angaĹźujące.

Ten numer był nagrany w dużym studio... wokalistka i solowa gitara elektryczna. Dźwięki otoczenia odtworzone przez Manleya są głębokie i płynne: takie jak powinny być w trakcie koncertu, w żywej, intymnej sali... gdyby tylko wszyscy inni poszli sobie do domu!

Wtedy oczywiście pojawił się gramofon Amazon i odkryłem do czego tak naprawdę ten przedwzmacniacz jest zdolny. MoĹźe zatrząść domem razem z parą Quad 63. Chcecie basu? Mamy go pod dostatkiem. Zacząłem odkopywać moje 12 calowe 45-tki: płyty taneczne Yello... po prostu niewiarygodny rytm, energia i zwarty i głęboki bas, który był odczuwalny we wnętrznościach i całkowicie satysfakcjonujący.

Jednostkę trzeba trzymać w dobrej odległości od głośników i wzmacniaczy, Ĺźeby uniknąć podawania energii do lamp 300B, poniewaĹź mogą zebrać i wzmocnić zabłąkane fale dĹşwiękowe. Rezultatem byłoby "dzwonienie" lamp. NaleĹźy takĹźe uĹźywać podłoĹźa tłumiącego wibracje.

Streszczenie i komentarz

Przedwzmacniacz Manley 300B wytwarza wspaniałą muzykę. Biorąc pod uwagę konstrukcję single-ended i wybór lamp wyjściowych jest wybitnie neutralny. Tak, odrobinę miękki, ale nigdy nie traci kontroli. WyróĹźnia się wśród innych konstrukcji lampowych z kilku powodów: jakość materiałów i wykończenia gwarantujące trwałość i wartość. Zasilanie z charakterem; odrobina stylistyki retro, która nie zdradza tego, Ĺźe za nią kryje się całkowicie nowoczesna charakterystyka brzmienia; i więcej niĹź odrobina lampowego przepychu.

Oryginał (w języku angielskim) tego artykułu znajduje się tutaj.

Tłumaczenie © Franciszek Czekała, 2004